Jean Clair
Έκθεση «Μελαγχολία: Ιδιοφυία και τρέλα στη Δύση» στο Grand Palais
2006 | 50‘ | Παρίσι
Η εκπομπή επισκέπτεται μια μοναδική έκθεση στο Παρίσι, αφιερωμένη στη μελαγχολία του δυτικού ανθρώπου από τον 5ο αιώνα π.Χ έως σήμερα, με τίτλο «Mélancolie: Génie et folie en Occident» / «Μελαγχολία: Ιδιοφυία και τρέλα στη Δύση»» σε επιμέλεια του Γάλλου ιστορικού τέχνης και διανοητή Jean Clair / Ζαν Κλερ (γ. 1940). Η έκθεση φιλοξενήθηκε αρχικά στο Grand Palais / Γκραν Παλαί στο Παρίσι, και ακολούθησε το Βερολίνο, με τεράστια απήχηση σε κοινό και καλλιτέχνες. Περιελάμβανε περισσότερα από 250 έργα από 53 μουσεία του κόσμου και αποτελούσε προσωπικό όραμα του επιμελητή της που έγινε πραγματικότητα έπειτα από πολύχρονες προσπάθειες. Η Κατερίνα Ζαχαροπούλου τον συναντά μέσα στον χώρο της έκθεσης, όπου ξεκινά μια συνομιλία για τον προσδιορισμό της μελαγχολικής ιδιοσυγκρασίας στα άδυτα της ανθρώπινης ύπαρξης, για την έννοια της «melancholia generosa», της «ακηδίας», τα διαφορετικά σημασιολογικά στοιχεία που φέρει η μελαγχολία σε διαφορετικές εποχές, αλλά και τη θεματολογία της μελαγχολίας όπως αποτυπώνεται καλλιτεχνικά ανά τους αιώνες. Από την αριστοτελική έννοια του όρου μέχρι την εικόνα της μελαγχολίας στον 20ό αιώνα, η έκθεση αποδίδει ένα εκτενές οπτικό χρονολόγιο της μελαγχολίας και των τρόπων που επανεμφανίζεται, ξεκινώντας με κεραμικά και γλυπτικά έργα της αρχαϊκής και κλασικής περιόδου, συνεχίζοντας με τα ρεύματα τέχνης από τον Μεσαίωνα, την Αναγέννηση, τον Ρομαντισμό, και φτάνοντας στην αφαίρεση και στον εξπρεσιονισμό και τέλος στον 20ό και τον 21ο αιώνα με τις ανατροπές στην απεικόνιση της μελαγχολίας. Ο J. Clair σχολιάζει ιδιαιτέρως το τελευταίο έργο της έκθεσης, το μεγάλων διαστάσεων γλυπτό του Αυστραλού γλύπτη Ron Mueck / Ρον Μουκ (γ. 1958), μια ανθρώπινη μορφή καθιστή, γυμνή και σε στάση απόλυτης κατάπτωσης, μιλώντας για τη μορφή που παίρνει στη σύγχρονη τέχνη η μελαγχολία.
Ολόκληρη η συζήτηση βρίσκεται απομαγνητοφωνημένη στο βιβλίο της Κατερίνας Ζαχαροπούλου Για τα πράγματα που λείπουν εκδ. Άγρα, 2009.






