Έκθεση «UBUNTU» στο ΕΜΣΤ

Χάρυ Δαυίδ και Lana de Beer Δαυίδ

2021 | 53‘ | Αθήνα

Η Εποχή των Εικόνων παρουσιάζει την έκθεση UBUNTU που έλαβε χώρα στο ΕΜΣΤ με 66 έργα 34 καλλιτεχνών από την Αφρική και που αποτελούν μέρος  της συλλογής Χάρη Δαυίδ εκτεθειμένα σε πέντε δωμάτια στην Αίθουσα Περιοδικών Εκθέσεων (Ισόγειο) του ΕΜΣΤ, από τις 22 Σεπτεμβρίου 2020 έως τις 22 Αυγούστου 2021. Η Κατερίνα Ζαχαροπούλου συναντά μέσα στον εκθεσιακό χώρο τους συλλέκτες Χάρη Δαυίδ και την σύζυγό του Lana de Beer Δαυίδ. Μιλούν για την συλλογή τους και τους τρόπους που δημιουργήθηκε, τον τόπο στον οποίο έζησαν και σπούδασαν  στη Νιγηρία, τις παραστάσεις και τις ιστορίες που άκουσαν εκεί. Αναφέρονται ειδικά  στον τίτλο της έκθεσης UBUNTU, όρος που προέρχεται  από τη Νότια Αφρική και μεταφράζεται είτε ως «ανθρωπότητα» είτε ως «ανθρωπιά», όπως αυτή καθορίζεται μέσα από τη σχέση του ατόμου με τους άλλους και με το κοινωνικό σύνολο, με την ανθρώπινη φύση, και την αίσθηση της κοινής μοίρας του ανθρώπου πέρα από σύνορα και διακρίσεις. Τονίζουν πως ως σημείο αναφοράς για την έκθεση αυτή, η λέξη υπογραμμίζει την έννοια της συλλογικότητας και το κοινό πνεύμα ανταλλαγής και ενότητας. Σε μια στιγμή όπου το θέμα των φυλετικών και άλλων διακρίσεων είναι επίκαιρο όσο ποτέ και η τέχνη των χωρών της Αφρικής και της διασποράς της καταξιώνεται διεθνώς στον πολυπολιτισμικό χώρο της σύγχρονης τέχνης, υποστηρίζουν πως η έκθεση είχε την πρόθεση  να φέρει κοντά το κοινό με την σύγχρονη αφρικανική τέχνη και τις διαφορετικές εκφράσεις της.

H Συλλογή Χάρη Δαυίδ δημιουργήθηκε πριν από 20 χρόνια και αποτελεί μια εκτεταμένη αλλά ειδικευμένη συλλογή η οποία περιλαμβάνει σημαντικό αριθμό έργων από κορυφαίους καλλιτέχνες που δραστηριοποιούνται στην Αφρική και στη διασπορά, όπως και αφροαμερικανούς καλλιτέχνες. Η φιλοσοφία της συλλογής βασίζεται στην επιθυμία να εκπροσωπηθούν η πολυφωνία και οι διαφορετικοί επιστημονικοί κλάδοι που ορίζουν τα πολιτιστικά, πολιτικά και ιστορικά θεμέλια της μετα-αποικιακής Αφρικής και αντικατοπτρίζουν μια ήπειρο που σήμερα αλλάζει. Μερικές από τις βαθιές ανησυχίες που προβάλλονται στα έργα της συλλογής περιλαμβάνουν την εμπλοκή με την ιστορία της δουλείας, τη ρατσιστική εκμετάλλευση,  τους φυλετικούς διαχωρισμούς και το απαρτχάιντ,  τον πόλεμο, τις εμφύλιες διαμάχες, την πείνα, τον πολιτιστικό ιμπεριαλισμό, τη φυλή και το φύλο (gender), την οικολογική εκμετάλλευση της Αφρικής, τις αφρικανικές τελετουργίες και παραδόσεις, την αφρικανική χειροτεχνική παράδοση, το μαύρο σώμα και τις αναπαραστάσεις του, τη διασπορά και τον εκτοπισμό, την κοινωνικοπολιτική κατασκευή του χρώματος της επιδερμίδας, την εμπειρία του μετανάστη, την αφρικανική ιστορία και μνήμη, τις προσωπικές αφηγήσεις και την προσωπογραφία. Οι συλλέκτες μιλούν στην Κατερίνα Ζαχαροπούλου για συγκεκριμένα έργα της έκθεσης  και τις ιστορίες πίσω από αυτά δίνοντας ένα ευρύ πεδίο κατανόησης μορφών, υλικών και περιστατικών που περιγράφονται στα έργα.